Udostępnij
Skomentuj

Dłuta stolarskie - jak wybrać? Które najlepsze?

Choć dłuta stolarskie są narzędziami prostymi, wręcz prymitywnymi, pozostają absolutnie niezbędne. Choć od pierwszego użycia tego rodzaju narzędzi minęło kilka tysięcy lat, dłuta nie zmieniły się szczególnie mocno – używa się dziś innych materiałów do ich produkcji, ale ich zastosowanie tylko się dzięki temu zwiększyło, podobnie jednak jak problemy z wyborem idealnego narzędzia.

Zastosowanie dłut stolarskich

W użyciu są różne rodzaje dłut stolarskich. Różnice polegają na innym ich wykończeniu, co wpływa na możliwość odmiennego zastosowania, niemniej jednak są to narzędzia służące do średniej i precyzyjnej obróbki drewna poprzez usuwanie nadmiaru materiału z powierzchni. Standardowe dłuta są narzędziami ręcznymi, ale do obróbki zgrubnej lub często wykonywanych prac o średnim poziomie precyzji można wykorzystać dłuta elektryczne – ich część robocza niewiele różni się w stosunku do dłut ręcznych, inny jest jedynie mechanizm dostarczania siły tnącej

Podstawowe rodzaje dłut

Dłuta klasyfikuje się w zależności od sposobu wykończenia ostrza oraz zastosowania – oba te kryteria traktować należy łącznie, ponieważ wykończenie w sposób jednoznaczny określa, do czego można użyć danego narzędzia.

  • Dłuta płaskie: to wariant najprostszy, w którym ścięta jest jedynie krawędź przednia. Kąt natarcia może być różny, jednak zwykle wynosi około 30°. Dłuta tego rodzaju służą do wykonywania dużych powierzchni lub wykańczania detali, w zależności od wielkości ostrza.
  • Dłuta z fazowaniem bocznym: poza krawędzią przednią, nachylone są także powierzchnie boczne. To umożliwia delikatniejsze i bardziej precyzyjne czynności wykończeniowe.
  • Dłuta półokrągłe: ostrze tego typu narzędzia jest profilowane w kształt zbliżony do litery „C”, co pozwala na wykańczanie powierzchni zaokrąglonych bez pozostawiania śladów obróbki charakterystycznych dla dłut płaskich. Są to narzędzia wykończeniowe o wysokim stopniu dokładności.
  • Dłuta typu „żłobak”: na pierwszy rzut oka przypominają dłuta półokrągłe, ale w tym przypadku krawędź natarcia umieszczona jest wewnątrz zakrzywionej powierzchni. Tego rodzaju narzędzia służą do tworzenia i wykańczania podłużnych wgłębień.
  • Dłuta gniazdowe, zwane też przysiekami: mają krawędź tnąca wydłużoną i nieco mniej nachyloną, ale są stosunkowo wąskie. Jak sama nazwa wskazuje, ich podstawowym zadaniem jest tworzenie gniazd przydatnych np. w czasie łączenia bezklejowego.
  • Dłuta do toczenia: mają specyficzny kształt, przystosowane są do zbierania materiału w drodze toczenia, a więc używa się ich np. przy produkcji różnego rodzaju mis drewnianych. Jest to klasa wewnętrznie zróżnicowana, natomiast różnice te dotyczą przede wszystkim wielkości i kształtu ostrza, a w mniejszym stopniu materiału.

Jak wybrać profesjonalne dłuta?

Nawet do prac amatorskich warto zaopatrzyć się w dłuta wysokiej jakości, ponieważ podnoszą one znacznie precyzję wykonywanych przedmiotów, są trwalsze i pozwalają na obróbkę większej ilości detali. Przy wyborze dłut, poza rodzajem ostrza, należy zwrócić uwagę na kilka ważnych cech:

  • marka: zwykle jest to kryterium niemal ostatnie, ważniejsze jedynie od ceny. W przypadku dłut warto zaufać sprawdzonym markom, np. Stanley albo Kirschen, ponieważ te produkty są po prostu trwalsze i z zasady wykonywane z lepszych jakościowo materiałów. Często przy wyborze profesjonalnych dłut nie trzeba już patrzeć na pozostałe kryteria, zakładając z góry, że są one prawidłowe, niemniej jednak warto się upewnić;
  • twardość stali: tutaj zasada jest prosta – im twardsza stal, tym bardziej krucha, ale tym wolniej tępi się dłuto. Poziom twardości powinien wynosić co najmniej 59 HRc. Jeśli w opisie narzędzia wartość ta nie jest określona, a sprzedawca nie potrafi sprecyzować, jak twardej stali użył producent, należy poszukać innego dłuta;
  • rękojeść: w dużej mierze jest to kwestia przyzwyczajenia i indywidualnych preferencji. Tradycyjnym materiałem jest drewno bukowe, ale stosuje się także grab lub kompozyty. W przypadku tych ostatnich nie warto kupować dłut kiepskich marek, ponieważ niskiej jakości tworzywa sztuczne mają tendencję do kruszenia wraz z upływem czasu;
  • długość ostrza: w sprzedaży dostępne są zarówno ostrza standardowe, jak i skrócone lub wydłużone. Zasadniczo, jeśli dane zadanie nie wymaga użycia szczególnego rodzaju dłuta, opłaca się wybrać długość podstawową;
  • cena: w sposób oczywisty kryterium to pozwala odróżnić dłuta, ale nie pozwala wybrać najlepszego, dlatego ceny można porównywać tylko dla modeli podobnych pod względem wszystkich pozostałych parametrów. Należy pamiętać, że dłuta w czasie pracy poddawane są działaniu dużych sił na długich odcinkach, co powoduje, że łatwo takie narzędzie uszkodzić, jeśli nie jest ono wysokiej jakości.
Udostępnij
5,0
1 ocena
Oceń artykuł i Ty!

Komentarze (0)