Udostępnij
Skomentuj

Jak buduje się z pustaków styropianowych i paneli styropianowych?

Styropian w budownictwie służy przede wszystkim do termoizolacji. Jednak nowoczesne technologie budowlane pozwalają wykorzystać ten materiał także na inne sposoby. Obecnie może on bowiem pełnić funkcje szalunku traconego, wypełnienia stropu, a także konstrukcji. Jak zatem zbudować dom, wykorzystując pustaki i panele styropianowe?

Kształtki styropianowe można z powodzeniem wykorzystać do betonowania fundamentów, ścian oraz stropów. Dzięki lekkości wykorzystywanych elementów budowa przebiega szybko i sprawnie. Nie wymaga również użycia specjalistycznego sprzętu czy też dużego doświadczenia i umiejętności ekipy budowlanej.

Z betonu i styropianu

Technologię betonowania w szalunku ze styropianu wykorzystuje się od lat 50. XX wieku. Między dwie płyty styropianowe połączone drutem wlewano wówczas beton. Chociaż upłynęło wiele lat i przez ten okres wiele się zmieniło w branży budowlanej, zasada takiego budowania pozostała niezmienna – rdzeń betonowy (zwykle zbrojony) osłania się z obu stron styropianem. Materiał początkowo pełni funkcję deskowania, a gdy beton się zwiąże, staje się warstwą izolacyjną.

Obecna technologia budowania w szalunku ze styropianu różni się jednak od tej wykorzystywanej w latach 50. pod wieloma względami, w tym między innymi:

  • wielkością oraz asortymentem elementów wykonanych ze styropianu,
  • rodzajem i jakością połączeń,
  • wykorzystywanym materiałem,
  • kształtem elementów, które spinają wewnętrzną i zewnętrzną warstwę szalunku,
  • rodzajem użytego polistyrenu.

Wszystko to sprawia, że wykonana w ten sposób betonowo-styropianowa konstrukcja domu jest trwała i ciepła. Pozwala również na zmniejszenie kosztów eksploatacji budynku, co warto mieć na uwadze już na etapie projektowania domu.

Obecnie wyróżnić można trzy główne technologie budowy domów styropianowych. Każda z nich wykorzystuje nieco inne materiały:

  • styropianowe pustaki szalunkowe – to obok paneli najpopularniejsze systemy. Są wyposażone w styropianowe łączniki. Ich wysokość jest zbliżona do wysokości tradycyjnych elementów murowych, czyli sięga 25-30 centymetrów. Ich długość zaś wynosi około 1 metr. Ich zaletą jest to, iż można je przyciąć prostymi narzędziami. Sporym ułatwieniem podczas budowania domu jest również ich lekkość.  technologii tej pustaki szalunkowe układane są jeden na drugim (jak klocki). Następnie należy je wypełnić betonem – to właśnie on tworzy konstrukcje domu. W przypadku tej technologii współczynnik przenikania ciepła U zależy od szerokości pustaków oraz wybranego systemu.
  • styropianowe panele szalunkowe – podobnie jak pustaki, cieszą się dużą popularnością, gdyż mają podobne właściwości – są lekkie, dzięki czemu wszystkie prace budowlane przebiegają sprawnie, a ich obróbka nie wymaga użycia skomplikowanych narzędzi. Ich wysokość wynosi 25-30 centymetrów, czyli jest porównywalna z wysokością tradycyjnych elementów wykorzystywanych przy murowaniu. Ich wewnętrzną i zewnętrzną stronę spina się, używając plastikowych bądź metalowych klamer. Wzmocniony zbrojeniem beton zaś układa się między panelami. W przypadku tej technologii na izolacyjność ściany wpływa liczba i grubość użytych paneli.
  • samonośne bloki ze styropianu – to w porównaniu z pustakami i panelami szalunkowymi mniej chętnie stosowane materiały. Są to sklejone ze sobą monobloki, wykonane z twardego polistyrenu. Pełnią jednocześnie funkcję konstrukcji oraz izolacji. W przypadku tej technologii budynek oplata się z zewnątrz siatką z włókna szklanego. Jest ona zakotwiona w fundamencie.

Ciepłe styropianowe ściany

Wielu inwestorów indywidualnych zastanawia się, czy tak wykonane ściany będą gwarantować odpowiedni komfort cieplny w budynku. Odpowiedź brzmi: jak najbardziej. Jest to rozwiązanie bardzo ciepłe, toteż często wykorzystuje się je do budowy domów w standardach energooszczędnym i pasywnym.

Izolacyjność ścian w tej technologii zależy przede wszystkim od grubości styropianowych elementów (pustaków, paneli lub bloków) użytych do budowy domu. Możemy zatem sami zdecydować, czy chcemy wybudować standardową ścianę o współczynniku U na poziomie 0,28 W/(m2*K) czy też o wiele cieplejszą – 0,09 W/(m2*K), która odpowiada standardom stawianym budynkom o niskim zużyciu energii. Wystarczy wybrać odpowiednią grubość materiałów styropianowych, która jest dostoswana do naszych potrzeb, oczekiwań i preferencji.

Możliwa wysokość ścian

Inwestorzy pragnący wybudować dom w tej technologii równie często zastanawiają się, jak wysoka może być ściana wykonana z elementów styropianowych. Otóż może ona sięgać nawet do 5 metrów. Co więcej, pustaków styropianowych można użyć do wznoszenia budynków kilkukondygnacyjnych. W przypadku paneli zwykle jednorazowo buduje się i wypełnia betonem ściany do wysokości 3,2-3,5 metra.

W przypadku ścian styropianowych ważnym elementem jest rdzeń ściany będący częścią nośną. Zwykle wykonany jest on z betonu dodatkowo zbrojonego stalą. Jednak niektóre z systemów szalunków styropianowych są skonstruowane w taki sposób, iż nie ma konieczności dodatkowego wzmacniania ścian, o ile nie jest ona wyższa niż trzy kondygnacje. Dzięki temu można zmniejszyć koszty inwestycyjne. Wykorzystuje się bowiem mniej stali.

Jedynymi elementami, które należy wzmocnić zbrojeniem, są narożniki, wieńce, a także miejsca kumulowania się naprężeń. O tym, jakiego zbrojenia powinniśmy użyć, decyduje projektant lub konstruktor budynku.

Szczelne połączenia kształtek styropianowych

Podczas budowy domu w tej technologii ważne jest również zapewnienie szczelności połączeń wykorzystywanych kształtek styropianowych. Pustaki i panele wyposażone są z góry w specjalne ząbki, a od spodu we wgłębienia. Taka konstrukcja sprawia, że ząbki wsuwają się we wgłębienia, dzięki czemu zyskujemy szczelną płaszczyznę.

Największy wpływ na uzyskanie optymalnej szczelności mają ząbki. Przy zakupie elementów styropianowych warto zatem zwrócić uwagę na ich jakość. Jeżeli ząbki będą krótkie, konieczne okaże się dodatkowe łączenie. W przeciwnym razie może dojść do wybrzuszenia ściany pod naporem betonu. W sytuacji gdy zbyt szybko wypełnimy ją betonem, może dojść nawet do jej pęknięcia.

Z powyższych względów przy krótkich ząbkach warto dodatkowo wzmocnić połączenia za pomocą kleju lub drutowania. Część producentów zaleca takie działania, pomimo że oferują dłuższe ząbki. Warto się do tych wskazówek zastosować.

Betonowanie ścian

Zanim rozpoczniemy betonowanie styropianowych elementów, należy je dodatkowo usztywnić. W tym celu możemy wykorzystać stalowe podpory wypożyczone od producentów kształtek styropianowych lub drewniane rusztowanie, które samodzielnie wykonamy (bądź jego wykonanie zlecimy ekipie budowlanej). Dopiero wówczas możemy przystąpić do wypełniania szalunku betonem.

W tym celu możemy wykorzystać beton klasy C12/15 lub obecnie rekomendowany przez producentów, mocniejszy beton klasy C16/20. O tym, jakie parametry będzie miał użyty beton, decyduje projektant. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby beton był układany ręcznie – przy wykorzystaniu materiału przygotowanego na budowie.

To właśnie betonowanie jest najtrudniejszym etapem wznoszenia ścian styropianowych. Niezależnie od tego, czy nakładamy beton ręcznie czy też maszynowo, musimy robić to partiami – najlepiej po 75 centymetrów. W przypadku gdy decydujemy się na użycie betonu z pompy, musimy zwrócić szczególną uwagę na:

  • jego równomierne liniowe rozkładanie, czyli po obwodzie ścian,
  • odpowiednią średnicę rury, która służy do pompowania – nie może ona być zbyt duża.

Pilnować musimy również takich aspektów, jak:

  • pionowanie ściany,
  • wibrowanie betonu,
  • właściwe podparcie ściany.

Jeżeli decydujemy się na ręczne nakładanie betonu, warto wyposażyć się w specjalny lejek, ochroni ściany przed zabrudzeniem. Za pomocą kształtek styropianowych możemy również budować ściany działowe. Pustaki przeznaczone temu celowi znajdują się bowiem w ofercie niektórych producentów działających na rynku.

Kąty i łuki

Niewątpliwą zaletą stosowania tej technologii jest także to, iż można z niej budować nawet domy, które mają niestandardowe plany. Wówczas jednak nieco więcej uwagi należy poświęcić narożom, kątom i łukom. W przypadku:

  • naroży – zwykle stosuje się pustaki podstawowe lub specjalne pustaki narożne. Te pierwsze należy jednak w pewien sposób zmodyfikować, zaślepiając je zatyczkami. Pozwala to na zamknięcie płaszczyzny czołowej pustaka.
  • ścian przecinających się pod innym kątem niż 90 – wówczas zastosowanie znajdują elementy zawiasowe. Gdy wykorzystujemy system paneli ściennych, możemy je łączyć w narożnikach przy pomocy kątowników, które należy nasadzić na ząbki szalunku. Używając kątowników wyposażonych w zawiasy do zmiany ustawień ramion, będziemy w stanie połączyć panele pod dowolnym kątem. Dzięki temu zrealizujemy każdy, nawet nietypowy projekt.
  • ścian na planie łuku – w tym przypadku wykorzystuje się panele styropianowe, które można odpowiednio nacinać i wyginać, dostosowując je w ten sposób do projektu. Mierzenie, docinanie paneli oraz montowanie klamer ułatwiają nacięcia i rowki na elementach styropianowych.

Okna w domach styropianowych

Wykonanie otworów okiennych w domu styropianowym nie jest trudne. Jednak w zależności od rodzaju użytych elementów styropianowych musimy przyjąć nieco inną technikę. W przypadku:

  • paneli styropianowych – w tym przypadku budujemy z desek lub płyty ramę, której szerokość odpowiada betonowemu rdzeniowi, a wymiary odpowiadają wymiarom ościeży okna lub drzwi. Następnie ramę tę osadza się w panelach, zanim przystąpimy do betonowania ścian. Innym rozwiązaniem jest wykorzystanie dwóch zazębiających się kątowników okiennych. Nakłada się je na ząbki zaślepki, którą docina się z fragmentu panelu.
  • pustaków styropianowych – w tej technologii otwory na okna i drzwi modeluje się w trakcie układania kolejnych warstw pustaków. Od stronu otworu należy zamknąć pustak zatyczką, w ten sposób uniemożliwiając wypłynięcie betonu.

W standardowych budynkach okna zwykle mocuje się do betonu. Jeśli jednak nasz dom jest budowany w standardzie energooszczędnym lub pasywnym, wówczas lepszym rozwiązaniem jest montaż okien do warstwy izolacji. W tym celu wykorzystuje się opaski lub kołki do styropianu.

Płyty fundamentowe

Szalunki styropianowe można wykorzystywać także do wykonywania zarówno ścian, jak i płyt fundamentowych. Te ostatnie cieszą się obecnie rosnącą popularnością, zwłaszcza jeśli decydujemy się na dom w systemie pasywnym lub energooszczędnym

Zwykle wówczas płyty fundamentowe betonuje się na twardym polistyrenie XPS. Jest to odpowiednio mocny materiał, który nie ugnie się pod naporem betonu. Innym tworzywem wykazującym bardzo dobre właściwości izolacyjne jest peripor – odmiana twardego styropianu.

Technologia szalunku styropianowego pozwala na wykonywanie płyt fundamentowych dostosowanych  do każdego kształtu domu. Aby na styku płyt nie powstały mostki cieplne, należy wykorzystać różnego rodzaju elementy krawężnikowe oraz denne, znajdujące się w ofercie producentów.

Lepsza izolacyjność cieplna płyt

Jeśli zależy nam na zwiększeniu izolacyjności płyt fundamentowych, wówczas warto układać kształtki styropianowe również po obwodzie płyty. Zaletą tego rozwiązania jest również niższy koszt wykonania prac ziemnych. Zabierają one również mniej czasu.

Hydroizolacja i zbrojenie płyty fundamentowej

Przy budowie płyty fundamentowej warto pamiętać o tym, aby styropianowa podbudowa została oddzielona od gruntu izolacją przeciwwilgociową. To warunek konieczny. Niekonieczne jest jednak zbrojenie płyty, chyba że jest to przewidziane w projekcie. Jeśli zależy nam na zmniejszeniu ilości stali, możemy zdecydować się na zbrojenie rozporoszone.

Fundamenty tradycyjne

Jeśli jednak preferujemy tradycyjne wznoszenie fundamentów, nie oznacza to, iż musimy zrezygnować z budowy ścian zewnętrznych w technologii szalunków styropianowych. Wówczas zewnętrzne ściany styropianowe stawia się w podobny sposób co ściany tradycyjne, jednak gęściej się je zbroi. Dzięki temu są one w stanie przenieść napór gruntu.

Styropianowe elementy można wykorzystać do wybetonowania ław fundamentowych, na których opierają się ściany fundamentowe. Wówczas należy dostosować wielkość kształtek styropianowych do przekroju ławy. Beton należy ułożyć w 40-centymetrowej przestrzeni, która jest ograniczona przez ścianki styropianu mające 5 centymetrów.

Wykończenie elewacji

Kolejną zaletą wykorzystania technologii szalunków styropianowych jest to, iż styropianową elewację można wykańczać różnymi materiałami. Zwykle jednak stosuje się tynk cienkowarstwowy, zbrojony siatką.

Dosyć często wykorzystuje się również płyty gipsowo-kartonowe, które przytwierdza się do styropianu klejem gipsowym, stosując metodę na tak zwane placki. Innym rozwiązaniem jest ułożenie płyt gipsowo-kartonowych na ruszcie. Jednak wówczas zastosować musimy dłuższe kołki, które muszą zostać przymocowane do rdzenia z betonu.

Odradza się stosowanie na styropianie:

  • tynku cementowo-wapiennego,
  • okładzin drewnianych lub sidingu – zwłaszcza w przypadku pustaków szalunkowych, gdyż wymusza montaż szkieletu do warstwy konstrukcyjnej i wymaga stosowania bardzo długich wkrętów.

Technologia szalunków styropianowych to metoda budowy domu warta rozważenia. Prawidłowo wykonana pozwala na uzyskanie wytrzymałych, trwałych oraz ciepłych ścian, co jest niezwykle ważne, jeśli zależy nam na budynku bezpiecznym i oferującym optymalny komfort cieplny.

Udostępnij
0 ocen
Oceń artykuł i Ty!

Komentarze (0)