Udostępnij
Skomentuj

Jak ogrzewać dom, żeby nie zatruwać powietrza?

Rankingi najbardziej zanieczyszczonych miast w Unii Europejskiej są dla polskich miast bezlitosne. To właśnie nasze metropolie zajmują w nich czołowe miejsca i nie jest to powód do dumy. Smog zatruwa bowiem nie tylko środowisko naturalne, ale również mieszkańców, którzy codziennie wdychają szkodliwe substancje. Jak należy zatem ogrzewać dom, aby zmniejszyć emisję niebezpiecznych substancji i nie zatruwać otoczenia?

Czym jest smog i jak z nim walczyć?

Chmura zanieczyszczeń unosząca się nad miastem to właśnie smog. W niektórych miejscach na ziemi przybiera on tak gęstą postać, że ogranicza widoczność. Już niejednokrotnie świat obiegły szokujące fotografie ukazujące miasta spowite szarą mgłą, ukazujące, jak duży stopień zanieczyszczeń towarzyszy setkom tysięcy ludzi każdego dnia.

Pekin, który uważany jest za metropolię posiadającą największe problemy ze smogiem, nie jest w tej kwestii odosobniony. Coraz więcej polskich miast boryka się z tym niekorzystnym zjawiskiem. Jego przyczyną są nie tylko zanieczyszczenia emitowane przez samochody, ale przede wszystkim tak zwana niska emisja, która pojawia się, gdy w sposób nieefektywny palimy w naszych domowych piecach.

W wyniku niskiej emisji zanieczyszczenia pojawiają się na małych wysokościach. To właśnie one są najbardziej szkodliwe dla człowieka i przyczyniają się do powstawania smogu, który niesie wiele zagrożeń dla zdrowia ludzkiego. Drobne cząsteczki zanieczyszczeń wchłaniane są do organizmu poprzez układ oddechowy i krwionośny, prowadząc do osłabienia odporności, czego przejawem jest ogólny wzrost liczby zachorowań.

Długotrwałe przebywanie w warunkach intensywnie zanieczyszczonego środowiska może przyczyniać się do:

  • zwiększenia ryzyka wystąpienia arytmii, zawałów serca oraz chorób układu oddechowego, takich jak astma,
  • powstawania uszkodzeń nadnerczy i wątroby,
  • tworzenia się zmian nowotworowych.

Z tych względów niezwykle istotną kwestią jest zadbanie o to, aby normy określające dopuszczalny poziom stężenia pyłów zawieszonych w powietrzu nie były przekraczane. Nie należy to jedynie w gestii władz miejskich, które oczywiście powinny walczyć z problemem, na przykład poprzez zachęty dofinansowania modernizacji kotłowni. Sami mieszkańcy terenów podatnych na powstawanie smogu również powinni podjąć określone działania. Należą do nich:

  • zaprzestanie ogrzewania domów przy pomocy śmieci – chociaż grożą za to dotkliwe kary finansowe, wiele osób wciąż w ten sposób pozbywa się niepotrzebnych rzeczy i odpadków z gospodarstwa domowego, zwłaszcza plastikowych butelek i opakowań, zanieczyszczając tym samym atmosferę,
  • zastosowanie odpowiedniej techniki palenia drewnem – jeśli do ogrzewania domu wykorzystujemy drewno, musimy zastosować się do kilku rad, które uczynią tę czynność bezpieczną dla środowiska.

1. Sprawdź dostawcę drewna – aby drewno, które wykorzystujemy na opał, zostało uznane za odnawialne źródło energii, należy sprawdzić, czy drewno ścięte na potrzeby ogrzewania zostało zastąpione nowymi sadzonkami, a tereny leśne, z których pochodzi są odpowiednio chronione. Mówi o tym certyfikat FSC, który zyskał poparcie wśród wielu organizacji ekologicznych. Warto zatem upewnić się, że nasz dostawca takowy posiada.

2. Wybierz odpowiedni gatunek drewna – optymalnym wyborem będzie drewno liściaste, takie jak brzoza, grab, buk i dąb. W porównaniu z drewnem iglastym ma bowiem większą gęstość, dzięki czemu dłużej się pali i nie wydziela żywicy.

3. Zadbaj o prawidłową wilgotność drewna – im jest ona mniejsza, tym wzrasta wartość opałowa drewna, a zmniejsza się ilość dymu i pyłów wytwarzanych podczas spalania. Taką właściwość ma drewno sezonowane, co oznacza, że było ono składowane przez minimum rok w odpowiednich warunkach.

4. Przechowuj drewno we właściwych warunkach – po zakupie drewna trzeba je przechowywać w odpowiedni sposób, dzięki temu nie straci swoich właściwości, w tym zwłaszcza optymalnej wilgotności. Miejsce składowania opału musi zatem charakteryzować się:

  • niską wilgotnością,
  • umiarkowaną temperaturą,
  • odpowiednią powierzchnią, aby możliwe było zachowanie kilkunastocentymetrowych odstępów pomiędzy poszczególnymi szczapami i klockami drewna.

5. Odpowiednio ułóż drewno w piecu – o efektywności spalania drewnem przesądza również to, w jaki sposób ułożymy drewno w piecu. Obowiązuje zasada: od góry do dołu, co w praktyce oznacza, że największe elementy umieszczamy w dolnych partiach pieca, a mniejsze na wierzchu. W ten sposób ograniczamy emisję lotnych substancji, które wraz z dymem mogłyby przedostać się do otoczenia oraz zwiększamy wydajność opału.

  • zakup dobrego jakościowo węgla – spalanie węgla to popularna metoda ogrzewania w polskich domach. Często zdarza się jednak, iż wybieramy najtańszy jego rodzaj, który emituje wiele zanieczyszczeń, na przykład muł i flot. Jeśli nasze możliwości finansowe nie pozwalają na wymianę pieca, warto chociaż zadbać o to, aby używać węgla dobrej jakości.
  • modernizacja kotłowni – w tym wypadku mamy wiele dostępnych rozwiązań, które zależą przede wszystkim od naszych możliwości finansowych. Zdecydować możemy się bowiem na całkowitą wymianę instalacji na gazową lub elektryczną bądź na przykład jedynie wymienić stary piec na nowoczesny – niskoemisyjny, zasilany na przykład pelletem. Dobrym rozwiązaniem jest również inwestycja w energię odnawialną – fotowoltaikę czy też przydomowe elektrownie wiatrowe.

Jak przeprowadzić modernizację kotłowni i jak otrzymać dotację na ten cel?

Zmiana systemu ogrzewania i pozbycie się przestarzałego pieca to najlepszy sposób na walkę ze smogiem. Jest to jednak przedsięwzięcie kosztowne, na które wiele gospodarstw domowych po prostu nie stać. W takim wypadku warto postarać się o dofinansowanie, które pozwoli na pokrycie części kosztów modernizacji kotłowni.

Programy dofinansowania zmiany metody ogrzewania mogą wyglądać różnie w zależności od województwa i gminy, w którym nasz dom się znajduje. Mogą one obejmować takie działania jak:

  • podłączenie do sieci ciepłowniczej lub ogrzewania gazowego,
  • zakup/wymiana nowoczesnego kotła na węgiel, drewno czy też pallet, spełniającego określone wymogi i parametry techniczne, w tym zwłaszcza charakteryzującego się wyższą sprawnością,
  • termomodernizacja budynków jednorodzinnych, w tym ocieplenie ścian budynku, stropów, dachu, wymiana okien i drzwi zewnętrznych oraz modernizacja instalacji ciepłej wody użytkowej oraz centralnego ogrzewania, co pozwala zmniejszyć straty ciepła, a tym samym ograniczyć spalanie drewna czy też węgla,
  • zakup i montaż pomp ciepła, kolektorów słonecznych oraz instalacji fotowoltaicznych,
  • zakup i montaż przydomowych elektrowni wiatrowych.

Przed przystąpieniem do prac modernizacyjnych należy sprawdzić, które spośród wymienionych wyżej czynności są objęte dofinansowaniem w naszej miejscowości. Warto pamiętać także o tym, że w niektórych gminach wymianę ogrzewania (ze wsparciem finansowym z urzędu) można rozpocząć dopiero po złożeniu stosownego wniosku i jego pozytywnym rozpatrzeniu.

W innych zaś samodzielnie musimy ponieść koszty modernizacji, które następnie po uwzględnieniu wszystkich procedur zostaną nam całkowicie lub częściowo zwrócone, o ile inwestycja zostanie odebrana przez uprawnione osoby. Dokładnych informacji co do zakresu, wysokości oraz warunków dofinansowania należy szukać w Urzędzie Gminy lub Miasta.

Jakie paliwa stałe są najbardziej ekologiczne?

Z uwagi na coraz większe zanieczyszczenie powietrza w wielu miastach Polski zaczęto wprowadzać restrykcyjne wymogi dotyczące kotłów na paliwa stałe. To one bowiem są uznawana za głównych winowajców smogu. Mogą być to jednak urządzenia niskoemisyjne, o ile zdecydujemy się na nowoczesne piece, które spełniają określone parametry techniczne dotyczące sprawności cieplnej oraz są zasilane ekologicznym paliwem.

Właściwa konstrukcja urządzenia, optymalne paliwo oraz odpowiednia eksploatacja to trzy podstawowe czynniki wpływające na to, czy nasz system ogrzewania domu jest bezpieczny dla środowiska i nas samych. Czym zatem należy palić w piecu, aby nie zatruwać powietrza?

Odpowiedź jest prosta: biomasą. Obejmuje ona różnorodne gatunki materiału, w tym:

  • słomę – zaliczana jest ona do kategorii biomasy odpadowej, która pozyskiwana jest z rolnictwa. Jej znaczenie jako biopaliwa stale rośnie, gdyż coraz częściej obserwowane nadwyżki tego surowca z powodzeniem są wykorzystywane do celów energetycznych,
  • drewno pod postacią zrębków, palletów, granulatów czy też trocin – w wyniku działalności przemysłu leśniczego, meblarskiego, tartacznego czy też stolarki budowlanej powstają odpady drewniane, które z powodzeniem mogą być przetwarzane na biopaliwo. Obecnie dużą popularnością cieszą się pallety, czyli rozdrobnione części drewna (a także słomy, roślin energetycznych czy też ziaren zbóż), które występują pod postacią granulatu o średnicy od 8 do 10 mm. Mają one stosunkowo dużą wartość opałową, na co wpływa niska zawartość wilgoci i duże zagęszczenie masy. Aby jednak ogrzewanie nimi było efektywne, a zarazem bezpieczne dla środowiska, paletty muszą charakteryzować się wysoką jakością.
  • odpady produkcji roślinnej – na przykład łuski, kaczany i bagassy,
  • trawy roślin energetycznych – chodzi tu głównie o proso rózgowe, ślazowca pensylwańskiego, wierzbę wiciową, miskanta olbrzymiego czy też słonecznika bulwiastego. Rośliny te po obróbce cieplnej mogą być przetworzone na energię bezpośrednio w ciepłowniach bądź przetworzone na inne biopaliwo – pallety i brykiety.

Czy opłaca się inwestować w fotowoltaikę?

Instalacja ogniw fotowoltaicznych może nam przynieść wymierne korzyści. Zimą zapłacimy mniej za ogrzewanie, a latem sprzedamy prąd. Okres zwrotu z inwestycji jest jednak dosyć długi. Wynosi bowiem od około 10 do 15 lat. Możemy go znacznie obniżyć poprzez skorzystanie z gminnego bądź miejskiego dofinansowania, co zdecydowanie zwiększa opłacalność całego przedsięwzięcia.

Decydując się na panele fotowoltaiczne, gospodarstwo domowe może spodziewać się następujących korzyści:

  • większe bezpieczeństwo energetyczne – jesteśmy bowiem mniej zależni od przerw w dostawach prądu,
  • poprawa stanu budżetu domowego – chociaż inwestycja na początku jest kosztowna, w perspektywie długoterminowej możemy spodziewać się korzyści finansowych wynikających z ograniczenia kosztów ogrzewania domu i sprzedaży nadwyżki energii elektrycznej,
  • częściowe uniezależnienie od zmieniających się cen energii.

W związku z coraz bardziej restrykcyjnymi normami środowiskowymi dotyczącymi ograniczania emisji zanieczyszczeń powietrza produkowanych podczas ogrzewania domów, warto zastanowić się nad alternatywnymi możliwościami, w ty zwłaszcza zainwestowaniem w fotowoltaikę. Może na tym zyskać nie tylko środowisko, ale również domowy budżet.

Udostępnij
5,0
1 ocena
Oceń artykuł i Ty!

Komentarze (0)