Udostępnij
Skomentuj

Niwelator - jak wybrać? Jaki najlepszy?

Wybór niwelatora, szczególnie optycznego, jest sprawą prostą, ponieważ urządzenia te nie różnią się od siebie możliwościami – osiągnęły już szczyt swojego rozwoju. Jeśli chodzi o niwelatory laserowe i cyfrowe, to różnice są większe, ale też nie drastyczne.

Jak działa niwelator?

Zasada działanie niwelatora jest prosta – to luneta z celownikiem i swoistą poziomicą, której pęcherzyk powinien znaleźć się idealnie w centrum pola widzenia. Pomiar wysokości odbywa się przez odczytanie wartości z łat niwelacyjnych ustawianych w dwóch miejscach, w tym jednym o znanej wielkość. W przypadku urządzeń laserowych odczyt prowadzi się nie optycznie, ale odczytując wartości wskazane przez wiązkę świetlną, poza tym nic się nie zmienia.

Niwelator cyfrowy czy niwelator analogowy?

Podstawową przewagą cyfrowych niwelatorów nad optycznymi jest fakt, że te pierwsze, jeśli oczywiście dany model ma taką funkcję, jest w stanie wprowadzić automatycznie poprawki na zakrzywienie i wady obiektywu. To daje większą precyzję odczytu, co jednak nie jest niezbędne we wszystkich przypadkach. Zwykle zresztą błąd krzywizny przy pomiarach na odległości mniejsze niż 100 metrów jest nieistotny.

O czym warto pamiętać?

  • Dokładność: choć jest to jeden z kluczowych parametrów, rzadko jest podawany bezpośrednio na urządzeniu. W przypadku niwelatorów optycznych jednak dość dobre wyobrażenie o dokładności urządzenia można wyrobić sobie na podstawie przybliżenia lunety. Im większa jest wartość zbliżenia, tym dokładniej widać łatę w obiektywie. Warto przy tym wspomnieć także o kontroli średnicy samego obiektywu – większa pozwala uzyskać lepszą jakość obrazu, a w przypadku urządzeń optycznych to od precyzji odczytu zależy w głównej mierze dokładność wykonywanego pomiaru.
  • Rodzaj kompensatora: niwelator samopoziomujący może korzystać z jednego z dwóch obecnie popularnych systemów kompensacji, a więc magnetycznej albo powietrznej. Pierwszy z tych kompensatorów pozwala na zachowanie dokładności 1 mm/km, a drugi 2 mm/km przy 32-krotnym powiększeniu.
  • Kompensator na budowę nie musi mieć wielkiej lunety. Do większości prac w zupełności wystarcza powiększenie 20, 22 lub 24x, natomiast jako niwelator geodezyjny zwykle przydaje się urządzenie z co najmniej 32-krotnym przybliżeniem. Warto jednak zauważyć, że przy ustawieniu łaty w odległości przekraczającej 30 m większe powiększenie pozwoli na lepszy, dokładniejszy odczyt.
  • Nie zawsze duże powiększenie jest lepsze. Na niewielki dystans duży obraz łaty może utrudniać pracę z krótkimi celowymi. Dlatego też przy wyborze niwelatora należy sprawdzić jego najkrótszą ogniskową, czyli minimalną odległość, z jakiej można otrzymać wyraźny obraz łaty.
  • Pomiar kątów poziomych jest możliwy dzięki tzw. kołu poziomemu. Ma je każdy niwelator, ale skale mogą być różne. Należy kierować się wyłącznie wygodą, decydując się na stopnie albo podziałkę gradową.
  • Wodoodporność: większość niwelatorów nie jest w ogóle sprawdzana pod tym kątem, ale dla niektórych zastosowań wysoka klasa odporności na wodę i kurz, np. IP55 jest niezbędna. Często zabezpieczenie przed wilgocią jest na tyle słabe, że obiektyw paruje o schowaniu wilgotnego sprzętu do walizki, a to może poważnie utrudniać szybkie przygotowanie niwelatora do pracy.
  • Wybierając niwelator cyfrowy, należy pamiętać o dobrym zabezpieczeniu go na czas transportu. Jest to ważne także w przypadku niwelatorów optycznych, ale to układy elektroniczne są bardziej wrażliwe mechanicznie i wymagają większej troski.

Akcesoria

Do niwelatora potrzeba skromnego zestawu akcesoriów, bo tylko dwóch części. Jednak obie są absolutnie niezbędne:

  • statyw, najczęściej trójnóg, który umożliwia wygodne, stabilne i pewne zamocowanie niwelatora. Najczęściej wygodnym rozwiązaniem będzie trójnóg aluminiowy, ale w sprzedaży są też drewniane geodezyjne;
  • łata niwelacyjna, czyli „miarka” używana do odczytu. Dłuższa pozwala na niwelowanie również dużych różnic terenu, ale jest mało poręczna. Mała z kolei, choć wygodna, czasem może być niewystarczająca.
Podobne artykuły
 
Udostępnij
5,0
1 ocena
Oceń artykuł i Ty!

Komentarze (0)