Udostępnij
Skomentuj

Przekaźnik instalacyjny - jak wybrać? Jaki najlepszy?

Przekaźniki elektryczne mogą znaleźć zastosowanie w wielu instalacjach elektrycznych. Odpowiedniej klasy urządzenia pozwalają wydajnie i bezpiecznie sterować pracą niemal dowolnego obwodu, przy czym oczywiście wybór właściwego przekaźnika będzie miał znaczenie decydujące, ponieważ od tego właśnie zależy możliwość podłączenia określonych obwodów pod sterowanie.

Przekaźnik elektromagnetyczny – jak działa i do czego służy

Rola przekaźnika elektromagnetycznego może nie być od początku jasna. Urządzenia tego typu służą bowiem do sterowania pracą obwodów, ale nie robią tego bezpośrednio. Przekaźnik elektromagnetyczny działa na dwóch niezależnych obwodach. W jednym znajduje się jego „wyłącznik” i jest to zwykle obwód z napięciem niższym, np. 12 lub 24 V, a zamykanie i otwieranie tego obwodu pozwala na przepływ prądu przez drugi obwód podłączony do styków przekaźnika, przy czym w tym obwodzie płynie prąd o napięciu standardowym, czyli np. 230 V.

Teoretycznie do realizacji tego zadania wystarczałyby 4 nóżki do 4 przewodów z obu obwodów łącznie. W praktyce jednak niekiedy ze względów praktycznych stosuje się rozwieranie drugiego obwodu zamiast zwierania i dlatego zdecydowana większość dostępnych na rynku przekaźników ma 5 nóżek zamiast 4. Działanie przekaźnika jest proste – na specjalnej dźwigni umieszczone są młoteczki, które pozwalają na zwieranie określonych przewodów, natomiast wychyleniem dźwigni steruje cewka, stąd nazwa „elektromagnetyczny”.

Parametry przekaźników instalacyjnych

Każdy przekaźnik instalacyjny – elektromagnetyczny i nie tylko – opisany jest pewnymi specyficznymi parametrami. Właściwe ich rozpoznanie to podstawa wyboru odpowiedniego urządzenia do danej instalacji.

  • Rodzaj styków: opcje są dwie, NO i NZ (zwana także NC). Pierwszy skrót oznacza styki normalnie otwarte, a drugi normalnie zamknięte, przy czym stan normalny oznacza beznapięciowy. Po podaniu napięcia pierwsze się więc zamkną, a drugie otworzą. Tutaj dobór zależy od tego, czy prąd w obwodzie drugim ma być domyślnie włączony, czy nie.
  • Napięcia styków: w tym przypadku trzeba zwrócić uwagę na dwie wartości, a konkretnie napięcie sterowania, czyli obecne w pierwszym obwodzie, oraz napięcie znamionowe łączeniowe, czyli mierzone w obwodzie sterowanym.
  • Wytrzymałość: każdy przekaźnik instalacyjny ma określoną wytrzymałość, która zależy od jakości użytych do produkcji materiałów oraz bezpośrednio od jakości wykonania urządzenia. Zwykle opisuje się dwie specyficzne wielkości, czyli wytrzymałość elektryczną i mechaniczną. Pierwsza jest niższa od drugiej i wynosi najczęściej około 30 tysięcy załączeń.
  • Ilość i średnica przewodów: w standardowych zastosowaniach parametry te nie są przesadnie istotne, jednak dla pewności warto sprawdzić i to. Oddzielnie podawana jest ilość możliwych do przyłączenia linek i drutów oraz ich średnica. Z przyczyn technicznych maksymalna średnica linki może być większa niż średnica drutu, nie wpływa to na skuteczność pracy przekaźnika.
  • Temperatura pracy: standardowy przekaźnik instalacyjny do puszki może pracować w dość szerokim zakresie temperatur od -10 do 50°C. Rzecz jasna optymalne warunki pracy to węższy zakres, natomiast w takim przedziale eksploatacja przekaźnika jest bezpieczna, a jego wytrzymałość nie ulega szybkiemu ograniczeniu.
  • Marka: w przypadku przekaźnika elektromagnetycznego to, jaka firma jest odpowiedzialna za produkcję, może mieć duże znaczenie. Szczególnie istotne jest to ze względu na konieczną precyzję wykonania. Choć przekaźnik sam w sobie nie jest skomplikowanym urządzeniem, aby działał prawidłowo, musi być wykonany bardzo dokładnie, a ponieważ nie ma dobrego sposobu na sprawdzenie tego na oko, warto wybierać przekaźnik instalacyjny Schneider, Eaton, Legrand lub Moeller, czyli znanych i cenionych marek.

Opcje dodatkowe przekaźników elektromagnetycznych

Część przekaźników elektromagnetycznych ma większe możliwości niż pozostałe, a są też takie modele, które w wersji podstawowej nie wyróżniają się niczym szczególnym, natomiast można do nich dokupić różnorodne akcesoria:

  • styki dodatkowe, podłączane w odpowiednich miejscach, które pozwalają na sterowanie obwodami o innej niż podstawowa konfiguracji;
  • pokrywy do plombowania, które przydatne są przede wszystkim w zastosowaniach przemysłowych i pozwalają zabezpieczyć zamknięty przekaźnik;

Opcją atrakcyjną może być również możliwość ręcznego sterowania. W takim przypadku ręczna dźwignia kontroli stanu może być zwykle ustawiona w jednym z trzech położeń: drugi obwód stale zwarty, drugi obwód stale rozwarty, drugi obwód sterowany przez przekaźnik.

Podsumowanie – jaki przekaźnik najlepszy

Przekaźniki można – jeśli chodzi o jakość – ocenić jedynie wstępnie poprzez weryfikacje marki producenta, natomiast pozostałe parametry dobiera się indywidualnie. Nie można powiedzieć, czy przekaźnik instalacyjny 12 V jest lepszy niż przekaźnik instalacyjny 24 V, ponieważ w konkretnych obwodach można zastosować tylko jeden z nich i taki właśnie należy kupić. Podobnie rzecz ma się z innymi parametrami – ocenia się je przez pryzmat konkretnych zastosowań.

Udostępnij
5,0
1 ocena
Oceń artykuł i Ty!

Komentarze (0)