Udostępnij
Skomentuj

Regulator prędkości obrotowej - jak wybrać? Jaki najlepszy?

Regulacja obrotów silnika ma duże znaczenie nie tylko dla jego funkcjonalności, ale także żywotności. Regulatory obrotów różnego typu pozwalają na dostosowanie wartości prędkości obrotowej do specyficznych wymagań użytkownika, natomiast sam dobór regulatora wymaga weryfikacji kilku istotnych parametrów.

Podstawowe typy regulatorów obrotów

Każdy regulator obrotów opisany jest jedną specyficzną informacją – czy przeznaczony jest do silników indukcyjnych (bezszczotkowych) czy komutatorowych (szczotkowych). Ponieważ silniki indukcyjne często wyposażone są w odśrodkowy włącznik uzwojenia rozruchowego, w niektórych modelach w ogóle nie ma możliwości zmniejszenia obrotów.

Zastosowanie regulatora przystosowanego do pracy z innym typem silnika jest niemożliwe – taki układ nie zacznie pracować albo jego elementy ulegną szybko awarii.

Regulator obrotów a napięcie zasilające

Wszystkie regulatory obrotów są przystosowane do pracy w układach tylko i wyłącznie o określonym napięciu. Najczęściej stosowane warianty to:

  • regulator obrotów 230 V (prąd przemienny);
  • regulator obrotów 12 V (prąd stały).

Nieco rzadziej używane są regulatory obrotów do układów z zasilaniem trójfazowym. Przy doborze regulatora należy sprawdzić tylko czy jest przeznaczony do pracy z prądem stałym, czy przemiennym oraz jakie jest napięcie znamionowe, na jakim może pracować.

Jak dobrać regulator prędkości obrotowej?

Najprostszym rozwiązaniem jest w każdym przypadku zakup dedykowanego regulatora, a więc na przykład regulator prędkości obrotowej silnika DC, regulator  obrotów wentylatora łazienkowego itd. Nie do wszystkich urządzeń oczywiście regulatory są dostępne, więc trzeba czasem skorzystać z urządzeń w mniejszym lub większym stopniu uniwersalnych, posługując się krótką listą kryteriów.

  • Typ i napięcie zasilania.
  • Zakres regulacji obrotów: zwykle wyrażony jest w wartościach procentowych i poważnie różnicuje wszystkie regulatory. Te, które mają najszerszy zakres, pozwalają na płynne ustalenie prędkości obrotowej w zakresie 5-95% prędkości nominalnej, natomiast oczywiście nie w każdym przypadku taki zakres regulacji jest potrzebny, a ponieważ ma on duży wpływ na cenę regulatora, można poszukać mniej elastycznych urządzeń, na przykład takich, które pozwalają na obniżenie obrotów tylko o 30-50%.
  • Maksymalne obciążenie: warto zwrócić na to uwagę, ponieważ tabliczki znamionowe regulowanych urządzeń zawierają informację o mocy nominalnej, a zatem mniejszej niż maksymalna. To ważne, ponieważ niektóre silniki w fazie rozruchu pracują z mocą 2-3 razy wyższą niż moc nominalna. Teoretycznie regulator prędkości obrotowej nie musi być aż tak duży, natomiast warto pamiętać, że nawet krótkie przekroczenia mocy maksymalnej wpisanej w charakterystykę regulatora, mogą skrócić jego żywotność, a przekroczenia znaczące lub częste także doprowadzić do uszkodzenia podzespołów.
  • Poziom generowanych zakłóceń: dość rzadko opisywany wartościami liczbowymi i niełatwy do oceny, natomiast w tym kontekście warto pamiętać o tym, że wszystkie zakłócenia powodowane przez regulator prędkości obrotowej mają wpływ na obciążenie silnika, które powinno być jak najbardziej zbliżone do stałego. Stąd też, z braku dobrego opisu liczbowego, warto postawić na regulatory znanych marek, na przykład regulator obrotów wentylatora Dospel. Innym przykładem miejsca, gdzie taki regulator będzie miał do odegrania ważną rolę, jest układ chłodzenia komputera, gdzie stosuje się dedykowane rozwiązania.
  • Układ miękkiego startu: obecnie jest to często stosowane rozwiązanie, przydatne szczególnie w silnikach o dużej mocy. Wyposażony w taki układ regulator obrotów najlepszy jest dlatego, że pozwala na stopniowe zwiększanie obciążenia silnika, a więc i stopniowe jego rozgrzewanie, co korzystnie wpływa na żywotność motoru.
  • Układ detekcji przeciążeń: to dodatkowe zabezpieczenie, które pozwala uniknąć kosztownych napraw podzespołów, gdyby moc przekroczyła możliwość regulacji zespołu. Zasady działania układów detekcji przeciążeń mogą być różne – często jest to elektroniczne zabezpieczenie powodujące wyłączenie całego układu.
  • Funkcja hamowania: regulator prędkości z funkcją hamowania to rzadko wykorzystywane rozwiązanie, które umożliwia wydajniejsze zmniejszenie prędkości obrotowej po wyłączeniu silnika, ale bez powstawania zbyt dużych obciążeń. Jest to funkcja przydatna w bardzo specyficznych zastosowaniach, natomiast w większości przypadków nie ma wielkiego znaczenia.

Podsumowanie

Regulator prędkości obrotowej wentylatora to najczęściej stosowany podtyp tego rodzaju urządzeń, natomiast nie zawsze można po prostu kupić dedykowany sprzęt, bo już na przykład regulator obrotów do silnika 230 V dobiera się wyłącznie pod kątem przyszłych zastosowań motoru. Kryteriów wyboru nie ma wiele – albo są to podstawowe i dość oczywiste cechy, albo funkcje dodatkowe, których istnienie nie jest niezbędne, ale może zwiększyć kulturę pracy i żywotność silnika.

Udostępnij
5,0
1 ocena
Oceń artykuł i Ty!

Komentarze (0)