Udostępnij
Skomentuj

Układ rozruchowy - jak wybrać? Jaki najlepszy?

Układy rozruchowe są niezbędnym elementem dodatkowym silników jednofazowych. Tylko i wyłącznie dzięki nim możliwe jest w ogóle zainicjowanie pracy silnika, który sam nie generuje żadnego momentu rozruchowego. Jak łatwo się domyślić już ze znaczenia układu rozruchowego, jego wybór musi być rozważny i przemyślany.

Co to jest układ rozruchowy? Jak działa układ rozruchowy?

Silnik elektryczny zasilany napięciem jednofazowym nie jest w stanie wygenerować momentu rozruchowego, ponieważ w tym celu musi istnieć strumień wirujący wywołany przez przesunięcie zwojów w przestrzeni i związane z tym przesunięcie w fazie. Układ rozruchowy to podzespół, w nowoczesnych silnikach często ich integralna część, który umożliwia rozruch, co realizuje się na dwa sposoby: rzadziej przez uzwojenie pomocnicze (rozruchowe) i częściej za pomocą specjalnego kondensatora. Układ rozruchowy silnika jednofazowego z kondensatorem najczęściej jest odłączany na czas pracy silnika, natomiast niektóre modele (tzw. kondensatory pracy) mogą działać przez dłuższy czas.

Układ rozruchowy jest załączany bezpośrednio po uruchomieniu wyłącznika silnikowego. Przepływający prąd powoduje powstanie pola wirowego, które razem z przepływem prądu w uzwojeniu podstawowym pozwala na wytworzenie momentu rozruchowego. Następnie dochodzi do odłączenia układu rozruchowego albo natychmiast po wykryciu przez wyłącznik elektromagnetyczny spadku prądu rozruchowego w uzwojeniu głównym, albo przez wyłącznik dośrodkowy po osiągnięciu 80% wartości obrotów synchronicznych.

Jaki układ rozruchowy wybrać?

W zależności od typu instalacji oraz potrzeb technicznych i możliwości finansowych stosuje się 4 sposoby rozruchu silników jednofazowych.

  • Układ do rozruchu bezpośredniego – metoda najprostsza, ale mająca też poważną wadę. Jest nią wygenerowanie bardzo dużego momentu rozruchowego, zdecydowanie większego, niż w praktyce jest wymagany, a to przekłada się na obciążenia pasów, sprzęgła i całej instalacji. Bardzo wysoka jest także wartość prądu rozruchowego – może sięgnąć nawet 14-krotności (zwykle 6-8) prądu znamionowego.
  • Rozrusznik gwiazda-trójkąt – skuteczna, ale specyficzna metoda. Układ rozruchowy tego typu składa się zwykle z trzech styczników, przekaźnika przeciążeniowego i czasomierza. Po włączeniu silnika, w pierwszej fazie pracy, uzwojenia są połączone w gwiazdę, co daje efekt w postaci obniżenia prądu. Licznik czasu powoduje zmianę połączenia w trójkąt. Ten model rozrusznika nie sprawdza się np. w przypadku pomp i innych „ciężkich” silników. Silnik uruchomiony w ten sposób można zatrzymać jedynie w sposób  bezpośredni.
  • Przemiennik częstotliwości – nieprecyzyjne nazywany falownikiem przemiennik częstotliwości pozwala na zmniejszenie częstotliwości i w konsekwencji płynny rozruch silnika. Co więcej, w wielu przypadkach, na przykład przy silnikach pracujących pod dużym obciążeniem, układ ten można zatrzymać soft-stopem, co chroni podłączone elementy układu przed uszkodzeniami.
  • Soft-start – nie moduluje ani częstotliwości, ani prędkości. Poprzez stopniowy wzrost napięcia od zerowego do pełnego pozwala bardzo delikatnie pobudzać układ, unikając też niepotrzebnych skoków napięcia czy samej prędkości. To rozwiązanie stosowane jest szczególnie chętnie w przypadku silników delikatnych, natomiast wadą układu rozruchowego ze soft-startem jest jego wysoka cena.

Układ rozruchowy – jak wybrać?

Podstawowym kryterium zawsze musi być określenie zastosowania silnika i tego, pod jak dużym obciążeniem będzie on pracował, a to dlatego, że równie ważny, co sposób rozruchu, jest ważny również sposób zatrzymania silnika, a ten może być różny, w zależności od konkretnego systemu rozrusznika.

Warto zastanowić się na tym, jaka firma układ rozruchowy danego typu jest w stanie dostarczyć. O ile układ rozruchu bezpośredniego jest prostym i niewymagającym przesadnej precyzji zestawem, to już gwiazda-trójkąt musi być nieco dokładniejszym rozrusznikiem, a kolejne modele to już półka wyższa, gdzie szukanie rozwiązań ekonomicznych zwykle nie ma sensu. Warto więc celować w lepszych producentów, żeby mieć choćby podstawy co do przypuszczeń na temat jakości rozrusznika.

Udostępnij
5,0
1 ocena
Oceń artykuł i Ty!

Komentarze (0)