Udostępnij
Skomentuj

Wyłącznik zmierzchowy - jak wybrać? Jaka najlepsza?

Oświetlenie zewnętrzne, choć w wielu przypadkach konieczne, może okazać się stosunkowo drogie. Sprawia to, że warto zainteresować się urządzeniami wchodzącymi w skład układu sterowania tego typu światłem. Jednym z nim jest wyłącznik zmierzchowy. W jaki sposób działa i na co zwrócić uwagę podczas jego zakupu?

Co to jest wyłącznik zmierzchowy?

Jego funkcjonowanie opiera się na automatycznym załączaniu i wyłączaniu oświetlenia na wybranych obszarach. Swoją nazwę wyłącznik zmierzchowy zawdzięcza temu, iż uruchamia on światła właśnie o zmierzchu. Ich odłączenie następuje natomiast o świcie.

Tego typu działanie możliwe jest poprzez zastosowanie tak zwanego fotorezystora. Gdy natężenie oświetlenia spada, rośnie rezystancja urządzenia, co zaś prowadzi do uruchomienia przerzutnika i całego układu. Oczywiście dobrej jakości wyłączniki umożliwiają korygowanie swojego działania i dostosowywanie go do naszych potrzeb.

Wyłącznik zmierzchowy reaguje na zmiany oświetlenia naturalnego, dlatego konieczne jest, aby został on zamontowany w miejscu, w którym jest do niego dostęp. Urządzenie to pozwala przede wszystkim ograniczyć sytuacje, w których światło używane jest niepotrzebnie – dzięki temu obniżają się nasze rachunki za energię elektryczną, chronimy także środowisko naturalne.

Gdzie wyłączniki są stosowane? Przede wszystkim w obszarze wokół domu, a także w ogrodzie. Dzięki nim możemy oświetlić ścieżkę do domu czy rzeczy szczególnie cenne i wymagające ochrony (na przykład poprzez system monitoringu). Automaty zmierzchowe wykorzystywane są również wewnątrz pomieszczeń (tylko niektóre modele).

Ponadto, wyłączniki zmierzchowe znajdują szerokie zastosowanie także w zakładach pracy i miejscach publicznych – na parkingach, placach czy wokół przekazów reklamowych.

Jaki wyłącznik zmierzchowy wybrać?

Różne sposoby wykorzystania omawianych urządzeń sprawiają, iż występują one w kilku odmianach, dostosowanych do konkretnych potrzeb. W pewnych sytuacjach, zwłaszcza na dużych placach czy parkingach, konieczne jest bowiem podzielenie oświetlanego obszaru na poszczególne części. Czasem pojawia się także potrzeba wykorzystania wyposażenia dodatkowego, jak chociażby czujników ruchu.

Wszystko to sprawia, że dobór automatów zmierzchowych powinien opierać się w oparciu o ich budowę i możliwości. Biorąc to pod uwagę, wymieniane są następujące ich rodzaje:

  • wyłącznik zmierzchowy z czujnikiem – montowany jest do podłoża przy użyciu specjalnych wkrętów. Dla zabezpieczenia, zakłada się na niego pokrywę, która wyposażona jest w silikonową uszczelkę. Sam wyłącznik posiada osobny kołnierz uszczelniający, a także czujnik światłoczuły, który odpowiada za sterowanie oświetleniem. Działanie wyłącznika związane jest ze zmianą intensywności światła dziennego – gdy spadnie ono poniżej pewnego poziomu, oświetlenie zostanie załączone.

Dobrej jakości wyłączniki wyposażane są w specjalny mechanizm, za sprawą którego impuls wysyłany jest z pewnym opóźnieniem (oznacza to, że warunki, które prowadzą do włączenia oświetlenia muszą utrzymać się przez jakiś czas). Dzięki temu uniknąć możemy sytuacji, w której wyłącznik zareaguje o zbyt wczesnej porze (może być to spowodowane np. wyładowania atmosferycznymi). Jedyna ingerencja użytkownika związana jest z ustawieniem potencjometra. Skierowanie go w stronę zachodnią dodatkowo opóźni działanie wyłącznika i odwrotnie – ustawiony po stronie wschodniej załączy się on szybciej.

  • wyłącznik zmierzchowy z sondą – aparat reagujący na natężenia promieni słonecznych umiejscowiony jest w specjalnej, zewnętrznej puszce zwanej sondą. Należy ją umieścić w miejscu, gdzie dostęp do światła dziennego jest stały. Dzięki takiemu rozwiązaniu sam wyłącznik może być przez nas chroniony przed wpływem zmiennych warunków atmosferycznych czy chociażby uszkodzeniami natury mechanicznej.

Długość przewodu przyłączeniowego sondy zależy od nas i może wynieść kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt metrów. Jest to więc bardzo wygodne urządzenie. Sonda, podobnie jak opisywany wcześniej czujnik, wyposażona jest w mechanizm opóźniający załączanie instalacji. Jej funkcjonowaniem możemy także sterować za pośrednictwem potencjometru.

  • wyłącznik zmierzchowy z zegarem – pozwala na zdecydowanie najswobodniejsze sterowanie swoją pracą. Za sprawą zegara jesteśmy bowiem w stanie ustalić tak zwany czas udostępniania. Jest to pora od której następuje pomiar natężenia światła dziennego. Gdy znajdzie się ono poniżej ustalonej wartości, oświetlenie zostanie załączone. Wyłączenie układu następuje natomiast przy przekroczeniu górnej granicy natężenia bądź po upłynięciu określonego czasu udostępniania.

Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, dzięki któremu jesteśmy w stanie dostosować działanie wyłącznika nie tylko do określonej pory roku, ale również do naszych aktualnych potrzeb. Co więcej, zegar ustawić możemy w ujęciu dobowym, tygodniowym bądź rocznym. Dzięki temu jesteśmy w stanie wyodrębnić konkretne dni, do których zostaną przypisan wartości – zarówno jeżeli chodzi o natężenie światła, jak i wspomniany czas udostępniania. Jeżeli chodzi o czujnik reagujący na zmianę światła, zazwyczaj montowany jest on w zewnętrznej sondzie.

Oprócz budowy poszczególnych wyłączników, na rynku dostępny jest także podział ze względu na miejsce montażu urządzeń. Biorąc to pod uwagę, wymienia się:

  • wyłącznik zmierzchowy na szynę,
  • wyłącznik zmierzchowy do puszki.

Pamiętajmy przy tym o tym, iż źródła światła sztucznego, jak chociażby lampy uliczne, mogą zakłócać pracę automatu. Dlatego też, należy kierować go wyłącznie w stronę światła naturalnego.

Jaki automat zmierzchowy najlepszy?

Skoro przedstawiliśmy sobie wszystkie dostępne modele wyłączników zmierzchowych i wiemy, gdzie można je zamontować, warto poświęcić jeszcze chwilę na analizę podstawowych parametrów tych urządzeń – decydują bowiem o ich wydajność, a także o tym, w jaki warunkach możemy je wykorzystać.

ZAKRES DZIAŁANIA. Mowa o wartościach natężenia światła, które wywołają włączenia lub wyłączenie układu. Dolna granica najczęściej wynosi 2 lx, natomiast granica górna może przyjąć wartość od  1000 lx do nawet 20 000 lx. Niektóre urządzenia umożliwiają dostosowanie tych parametrów.

ZASILANIE. Standardowym wyborem jest wyłącznik zmierzchowy 230 V, jednak w przypadku prądu trójfazowego konieczny będzie zakup urządzenia z zasilaniem równym 400 V. Na rynku znaleźć można także urządzenia o mniejszym zasilaniu, jak na przykład wyłącznik zmierzchowy 24 V czy 12 V.

OPÓŹNIENIE WŁĄCZENIA I WYŁĄCZENIA. Mowa o opisywanym wcześniej mechanizmie zabezpieczającym nas przed zakłóceniami. Wartości te są różne, jednak zazwyczaj wynoszą one do 15 do około 30 sekund.

TEMPERATURA PRACY. Istotny parametr w przypadku sterowania oświetleniem zewnętrznym. Dobrej jakości wyłączniki mogą pracować w temperaturach z przedziału od – 25 do +50 stopni Celsjusza.

PRĄD OBCIĄŻENIA. Parametr związany z wytrzymałością automatu. Na rynku znaleźć można tani wyłącznik zmierzchowy 16A, jednak znajdują się również rozwiązania droższe i solidniejsze, których prąd obciążenia wynosi nawet 30A.

STOPIEŃ OCHRONY. Wyłączniki powinny posiadać stopień IP65, który oznacza ochronę przed dostępem do części niebezpiecznych drutem, ochronę pyłoszczelną, a także ochronę przed strugą wody równą 12,5 l/min laną na obudowę.

Automat zmierzchowy – jaka firma i cena?

Koszt omawianych urządzeń uzależniony jest od ich możliwości. Najtańsze wyłączniki zakupimy już za niecałe 50 złotych. Jeżeli jednak zależy nam na modelach z sondą i dobrymi parametrami użytkowymi, musimy zapłacić od 80 do nawet 200 złotych. Zdecydowanie najdroższe są automaty z zegarem – ich cena wynosi kilkaset złotych. Jeżeli chodzi natomiast o konkretnych producentów, z pewnością godne polecenia są produkty takich firm jak: F&F, Eaton, Zamel, Eti-Polam i Hager Polo.

Udostępnij
5,0
1 ocena
Oceń artykuł i Ty!

Komentarze (0)