Udostępnij
Skomentuj

Zegar sterujący - jak wybrać? Jaki najlepszy?

W przypadku domowych i przemysłowych układów elektrycznych, dobrym rozwiązaniem okazać się może zastosowania zegara sterującego. Sposób jego funkcjonowania pozwoli nam bowiem na sprawne zarządzanie pracą poszczególnych urządzeń.

Zegar sterujący – co to jest?

Jego działanie opiera się na włączaniu i wyłączaniu wybranych urządzeń elektrycznych o wyznaczonej przez nas porze. Realizowane jest to poprzez zdefiniowanie programu, który może być dopasowywany w ujęciu dobowym, tygodniowym, a nawet rocznym. Dzięki temu jesteśmy w stanie ustalić, o której godzinie urządzenie zostanie włączone i po jakim czasie nastąpi jego odłączenie. Umożliwia to dokładne sterowanie pracą sprzętu, co przełożyć się może również na zdecydowanie mniejsze zużycie energii elektrycznej.

Gdzie możemy stosować zegar sterujący? Najczęściej wykorzystywany jest on do zautomatyzowania pracy urządzeń podgrzewających wodę i poszczególne pomieszczenia w domu bądź mieszkaniu (zegar sterujący do bojlera i grzejników). Pozwala to na komfortowe korzystanie z ich możliwości, a także zredukowanie strat energii. To jednak nie wszystko. Zegar sterujący doskonale sprawdzi się również podczas sterowania oświetleniem (np. ogrodowym), klimatyzacją, roletami czy chociażby dzwonkami szkolnymi.

Opisane działanie zegara możliwe jest dzięki zastosowaniu odpowiedniego sterownika, który odłącza bądź załącza obwód elektryczny.

Zegar sterujący – jak wybrać?

Zdać musimy sobie jednak sprawę z tego, iż na rynku dostępnych jest wiele rodzajów omawianych zegarów. Różnią się one między sobą przede wszystkim budową, zakresem działania, a także sposobem montażu. Wszystko to sprawia, że warto dokładnie przeanalizować poszczególne modele, by dokonać właściwego ich wyboru. Na początek warto rozróżnić zegary ze względu na technologię ich wykonania. Biorąc to pod uwagę, musimy wymienić:

  • zegar sterujący analogowy – ich konstrukcja umożliwia przyłączenie do nich przewodów o obwodzie około 2,5 mm2. W odróżnieniu od nowocześniejszych modeli, nie posiadają wbudowanego ekranu LCD, ich programatorem jest tarcza obrotowa, która wyposażona jest w specjalne zapadki – to właśnie one pełnią rolę przełączników, które doprowadzają do załączenia lub wyłączenia urządzenia. Sama tarcza napędzana jest natomiast niewielkich rozmiarów silnikiem. Mechanizm ten pozwala na ustawienie programu dobowego.

W jaki sposób się to odbywa? Poprzez ustawienie tarczy i przestawienie zapadek – jedna zapadka to około 15 minut, dlatego nasz program musi uwzględniać okres, który jest wielokrotnością 15 minut. Zegary analogowe są przez to wyraźnie ograniczone, co jest powodem tego, iż są wykorzystywane coraz rzadziej.

  • zegar sterujący programowalny – zwany również cyfrowym. Jego funkcjonowanie opiera się na działaniu tak zwanych styków sterujących. Za ich pomocą możemy ustalić automatyczne wyłączanie bądź załączanie układów w konkretnym dniu i o konkretnej godzinie. Posiadają one bowiem wbudowany zegar, który dodatkowo ma możliwość zmiany czasu z letniego na zimowy i odwrotnie. Zegar sterujący programowalny wyposażony jest w ekran LCD oraz przyciski, za pomocą których ustawiamy programy i przeprowadzamy wszelkie potrzebne zmiany.

Jego możliwości zdecydowanie przewyższają produkty analogowe. Za jego pomocą możemy bowiem programować zarówno w ujęciu dobowym i tygodniowym, jak i rocznym. Za sprawą specjalnego menu, ustawiamy także tryby, jak chociażby tryb cykliczny (urządzenie zostaje włączone w wybranych godzinach i funkcjonuje w trakcie jednego cyklu o określonym czasie trwania) czy krótkotrwały (urządzenie działa przez kilka sekund w wybranym przedziale czasowym). Dzięki szerokim zakresom pracy, zegary programowalne mogą być wykorzystywane między innymi do sterowania ogrzewaniem, wentylatorami czy oświetleniem.

Podkreślić należy fakt, iż zegary programowalne dzielą się na dwa rodzaje:

  • zegar sterujący włącz-wyłącz – jego działanie jest bardzo proste. Włącza urządzenie o wybranej przez nas godzinie i wyłącza je po upłynięciu ustalonego przez nas czasu. Możemy zaprogramować go w ujęciu dobowym, tygodniowym bądź rocznym: wiele modeli posiada osobne programy na dni robocze i weekendy. Tego typu zegar sterujący posiada dwa tryby pracy – automatyczny i ręczny. W przypadku pierwszego ustalany jest program automatycznego załączania impulsu o określonych porach, natomiast tryb drugi umożliwia trwałe włączanie i wyłączanie styków sterujących.

Podczas wyboru zegara sterującego włącz-wyłącz, powinniśmy zwrócić uwagę przede wszystkim na to, jak długo trwać może okres pomiędzy włączaniem a wyłączeniem urządzenia. Niektóre modele umożliwiają wykorzystanie telefonu komórkowego, za pomocą którego możemy konfigurować zegar.

  • zegar sterujący astronomiczny – uwzględnia dodatkowo wschody i zachody słońca, dzięki czemu mogą np. załączać i wyłączać oświetlenie wtedy, gdy jest to rzeczywiście potrzebne. Chcąc korzystać z jego możliwości, musimy wprowadzić naszą szerokość i długość geograficzną, datę, a także strefę czasową – na podstawie tych informacji zegar ustala godziny pracy, które możemy w sposób dowolny zmieniać. Ponadto wprowadzone mogą zostać również osobne programy – uwzgledniające między innymi dni weekendowe czy tryb urlopowy.

Poza konstrukcją oraz sposobem działania, należy rozróżnić zegary sterujące ze względu na sposób montażu. Biorąc to pod uwagę, wymienia się:

  • zegar sterujący na szynę DIN – jest to wspornik montażowy, który instalowany jest w rozdzielnicy elektrycznej,
  • zegar sterujący tablicowy – montowane do tablicy elektrycznej,
  • zegar sterujący do gniazda – są to tak zwane produkty wtykowe, które montuje się bezpośrednio w gnieździe. Są jednak rzadko spotykane.

Jaki zegar sterujący najlepszy?

Oczywiście wybór poszczególnego modelu uzależniony jest przede wszystkim od naszych potrzeb. Zdać musimy sobie jednak sprawę z tego, iż każdy zegar sterujący charakteryzuje się poszczególnymi parametrami, które określają jego możliwości, a także sposób pracy. Wszystko to sprawia, że powinniśmy zwrócić na nie baczną uwagę.

LICZBA KANAŁÓW. Mowa o osobnych liniach programowalnych, które posiadają własne styki sterujące. Każdy z kanałów możemy dowolnie programować, im więc jest ich więcej, tym pracą większej liczby urządzeń jesteśmy w stanie sterować. Na rynku znaleźć możemy zegar sterujący 1-kanałowy, 2-kanałowy, 3-kanałowy, a nawet 4-kanałowy.

ZNAMIONOWE NAPIĘCIE. Bardzo istotny parametr – napięcie, z jakim mamy do czynienia w przypadku naszego systemu elektrycznego nie może przekracza znamionowej wartości zegara, w innym przypadku dojdzie bowiem do jego zniszczenia.

STOPIEŃ OCHRONY. Zegary sterujące powinny posiadać stopień IP20, oznaczający ochronę przed dostępem do części niebezpiecznych palcem, a także ochronę przed ciałami obcymi o średnicy od 12,5 mm.

ZAKRES PRACY. Jak już zostało wspomniane, zakupić możemy zegar sterujący tygodniowy, dobowy bądź roczny.

ZASILANIE REZERWOWE. Dobrej jakości zegary mogą być zasilane również za pomocą baterii, które uaktywniają się po odcięciu zasilania.

DOKŁADNOŚĆ DZIAŁANIA. Zegary analogowe działają z dokładnością do 15 minut, w przypadku najlepszych modeli cyfrowych, granica błędu wynosi sekundę.

TEMPERATURA PRACY. Zazwyczaj zegary mogą pracować w temperaturze od -10 do nawet +55 stopni Celsjusza.

FUNKCJE DODATKOWE. Wspomnieć można w tym miejscu o bezprzewodowym sterowaniu urządzeniem za pomocą smartfonów, podświetlanym ekranie LCD oraz programie symulacji obecności – zegar będzie co jakiś czas załączał oświetlenie, by stworzyć wrażenie, że ktoś jest w domu (przydaje się przede wszystkim podczas długich wyjazdów).

Zegar sterujący – jaka firma i cena?

Gwarantem jakości poszczególnych zegarów sterujących jest nazwa ich producenta. Chcąc dysponować solidnym urządzeniem, warto decydować się na wyroby takich firm jak: F&F, Schneider, Metron, Zamel, Eti-Polam, Legrand, Eaton oraz Hager Polo.

Jeżeli chodzi o cenę zegarów, uzależniona jest ona od typu i możliwości urządzeń. Najtańsze zegary analogowe kosztują od 80 do około 110 złotych. Za produkty cyfrowe musimy zapłacić natomiast od 115 (zegary 1-kanałowe) do około 400 złotych (kilka kanałów, dodatkowe funkcje). Drogie są również zegary astronomiczne, których cena zazwyczaj przekracza granicę 250 złotych.

Udostępnij
5,0
1 ocena
Oceń artykuł i Ty!

Komentarze (0)